Phương pháp đầu tư Warren Buffett và 6 nguyên tắc bất biến

Nhắc đến những phương pháp đầu tư nổi tiếng trên thị trường chứng khoán, ta không thể không nhắc đến phương pháp đầu tư của Warren Buffett. Bởi lẽ, những thương vụ triệu đô của ông đã truyền cảm hứng cho hàng vạn nhà đầu tư trên thế giới.

Warren Buffett – Nhà đầu tư chứng khoán huyền thoại

Hiện ông là CEO của tập đoàn đa quốc gia Berkshire Hathaway, đồng thời thường xuyên góp mặt trong top 10 người giàu nhất thế giới do tạp chí Forbes xếp hạng, với khối tài sản ước tính khoảng 154 tỷ USD (tháng 4/2025).

Khối tài sản khổng lồ ấy không phải tự nhiên mà có, mà là kết quả của hàng loạt thương vụ đầu tư “để đời” làm rung chuyển thị trường chứng khoán, chẳng hạn như:

Năm 1976: Buffett chi 4 triệu USD để mua 33% cổ phần GEICO. Sau hơn 25 năm, giá trị khoản đầu tư này đã tăng hơn 50 lần.

Năm 1987: Ông sở hữu 12% cổ phần Salomon, qua đó trở thành cổ đông lớn nhất của công ty.

Năm 1988: Buffett bỏ ra 1,06 tỷ USD mua 7% cổ phần Coca-Cola. Tính đến giữa năm 2024, giá trị số cổ phần này đã tăng lên khoảng 25,2 tỷ USD, chưa kể 1,32 tỷ USD tiền cổ tức mà ông nhận được.

Giai đoạn 1986–2000: Sau thương vụ sáp nhập giữa Capital Cities và ABC, ông đầu tư 517,5 triệu USD để mua 18% cổ phần. Sau đó, Buffett bán lại với giá khoảng 3,8 tỷ USD, mang về mức lợi nhuận hơn 600%.

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về cuộc đời và tư duy đầu tư của ông, có thể tham khảo một số cuốn sách kinh điển sau:

“Warren Buffett – Quá trình hình thành một nhà tư bản Mỹ” (Roger Lowenstein)
Tác giả dành nhiều năm nói chuyện với gia đình, bạn bè và những người xung quanh Buffett, kể lại chặng đường ông trở thành nhà tư bản Mỹ nổi tiếng cùng triết lý đầu tư phía sau.

“Luật của Warren Buffett” (Jeremy C. Miller)
Cuốn sách tổng hợp 33 lá thư và 14 nguyên tắc cốt lõi trong đầu tư, giúp người đọc hiểu rõ hơn cách ông nhìn nhận doanh nghiệp, rủi ro và lợi nhuận theo góc nhìn dài hạn.

“Sách lược đầu tư của W. Buffett” (Robert G. Hagstrom)
Trình bày chi tiết phương pháp đầu tư giá trị mà Buffett áp dụng: cách ông chọn cổ phiếu, xây dựng và quản lý danh mục đầu tư theo hướng bền vững.

Phương pháp đầu tư cốt lõi của Warren Buffett

Warren Buffett là người kế thừa và phát triển trường phái đầu tư giá trị của Benjamin Graham.

Cách tiếp cận của ông có thể tóm lại như sau:

Phân tích doanh nghiệp, không chạy theo giá cổ phiếu:
Thay vì chú ý biến động giá mỗi ngày, Buffett tập trung tìm hiểu:

Doanh nghiệp kinh doanh gì?

Lợi thế cạnh tranh là gì?

Ban lãnh đạo có đáng tin không?

Khả năng tăng trưởng lợi nhuận trong 10–20 năm tới như thế nào?

Mua khi cổ phiếu bị định giá thấp hơn giá trị thực:
Ông tìm kiếm những doanh nghiệp tốt nhưng cổ phiếu đang bị thị trường “bỏ quên” hoặc đánh giá chưa đúng.
Tức là giá thấp hơn giá trị, chứ không phải mua cổ phiếu rẻ vì… nó rẻ.

Nắm giữ dài hạn:
Buffett không phải kiểu nhà đầu tư “lướt sóng” theo ngày, theo tuần. Mục tiêu của ông là: “Mua cổ phiếu của những doanh nghiệp có thể tạo ra dòng tiền và lợi nhuận ổn định trong nhiều năm, rồi nắm giữ để hưởng thành quả”

Các nguyên tắc chọn cổ phiếu của Warren Buffett

Để Warren Buffett có sự thành công bền vững trên thị trường, một phần là nhờ vào việc ông luôn tuân thủ các nguyên tắc sau:

1. Hiểu thật kỹ về công ty muốn đầu tư

Một nguyên tắc bất biến của Warren Buffett trước khi “xuống tiền” là phải hiểu rõ về công ty mà ông đang muốn đầu tư vào.

Hiểu đơn giản, bạn cần nghiên cứu về doanh nghiệp, xem sản phẩm/dịch vụ của họ có thể tiếp tục phát triển trong 10 – 15 năm tới hay không.

Song song với đó, bạn cũng nên phân tích kỹ cơ bản các yếu tố như: Mô hình kinh doanh, năng lực lãnh đạo, tầm nhìn và định hướng,… của công ty. Vì đây là những yếu tố nền tảng để một doanh nghiệp phát triển lâu dài.

Warren Buffett khuyên nhà đầu tư nên xem việc mua cổ phiếu giống như đang tìm mua một ngôi nhà. Khi đó, bạn sẽ thực sự hiểu, thích và có thể an tâm nắm giữ cổ phiếu lâu dài.

2. Ưu tiên doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh

Doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh cho thấy sản phẩm của họ chất lượng và đang trên đà phát triển. Ngoài ra, một lĩnh vực có nhiều người tham gia, cạnh tranh cao thì đồng nghĩa nó đang rất hấp dẫn và có tiềm năng tăng trưởng lợi nhuận đáng mong đợi trong tương lai.

Do đó, khi bạn sở hữu chứng khoán của các công ty có lợi thế cạnh tranh mạnh thì giá trị tài sản trong tương lai của bạn có thể tăng gấp nhiều lần.

Ví dụ: Warren Buffett đã dựa trên chất lượng sản phẩm/dịch vụ, lợi thế cạnh tranh và sự tăng trưởng ổn định để đầu tư vào các công ty như Coca-Cola, Apple, American Express,…

3. Vạch ra chiến lược đầu tư dài hạn

Về bản chất, giá trị của cổ phiếu tăng lên là nhờ vào sự phát triển của công ty phát hành trong nhiều năm. Để kiếm lời bền vững từ thị trường này đòi hỏi nhà đầu tư phải có tầm nhìn dài hạn.

Trên thực tế, trong ngắn hạn thì một công ty sẽ không thể mở rộng quy mô nhanh chóng và tăng trưởng ngay lập tức. Thế nên bạn cần vạch ra chiến lược đầu tư cổ phiếu trong nhiều năm để có được tỷ lệ sinh lời lớn từ khoản đầu tư ban đầu.

Bạn có thể mạo hiểm “lướt sóng” chứng khoán để kiếm lời từ việc mua đi bán lại cổ phiếu trong thời gian ngắn và chấp nhận vô số rủi ro khó lường. Tuy nhiên, mức lợi nhuận vẫn không cao bằng việc nắm giữ cổ phiếu lâu dài.

Warren Buffett từng nói: “Hãy quyết định một doanh nghiệp đáng để đầu tư vì nó sẽ tồn tại lâu dài chứ không phải vì nó đang hoạt động tốt ngay bây giờ.”.

4. Tuân thủ biên độ an toàn

Khi mới đầu tư, bạn nên sử dụng số tiền nhàn rỗi để tham gia thị trường chứng khoán và luôn cần giữ lại một khoản dự phòng khẩn cấp.

Ngoài ra, bạn đừng chỉ quan tâm đến các cổ phiếu có lợi nhuận cao, đang là “hot trend” trên thị trường. Bởi nó tiềm ẩn rủi ro rất cao nếu bạn chưa trang bị đủ kiến thức và thiếu kinh nghiệm.

Warren Buffett luôn xem xét và đánh giá tổng quan về hiệu quả đầu tư. Đồng thời, một nhà đầu tư thông minh sẽ không “bỏ hết trứng vào cùng một giỏ”.

Nghĩa là, bạn luôn cần quản lý danh mục đầu tư và phân bổ rủi ro bằng cách chia vốn vào nhiều loại cổ phiếu và tham gia vào nhiều lĩnh vực khác nhau thay vì all-in một mã chứng khoán.

5. Cần kiên nhẫn và kỷ luật

Kiên nhẫn và kỷ luật là yếu tố quan trọng giúp nhà đầu tư Warren Buffett trở thành huyền thoại. Bởi vậy, bạn đừng nên mong chờ sự thành công đến trong ngắn hạn. Thị trường biến động và thay đổi từng ngày, bạn hãy kiên nhẫn để có được mức lợi nhuận hấp dẫn trong tương lai.

Chính Warren Buffett cũng phải kiên nhẫn hơn 10 năm để thu về khoản lợi nhuận 600%. Từ đó, bạn có thể thấy kiên nhẫn và kỉ luật là chìa khóa then chốt dẫn đến sự thành công trong quá trình đầu tư.

6. Trong tay phải luôn có sẵn tiền mặt

Đôi khi, một số cổ phiếu với mức giá siêu hời sẽ xuất hiện trên thị trường chứng khoán. Lúc này, việc chuẩn bị một khoản tiền mặt trong tay cho phép bạn nắm bắt thời cơ và sở hữu chúng ngay lập tức.

Mặt khác, tiền mặt cũng giúp nhà đầu tư dễ dàng sống sót và có phương án xử lý khi thị trường suy thoái. Warren Buffett vẫn xem tiền mặt là một phương thức thanh toán linh hoạt và có tầm quan trọng nhất định trong cuộc sống.

Lời khuyên từ Warren Buffett dành cho nhà đầu tư

Với hơn 80 năm tham gia đầu tư chứng khoán, Warren Buffett có một số lời khuyên dành cho những nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán, gồm:

Không bao giờ để mất tiền

Không bao giờ để mất tiền là lời khuyên mà Warren Buffett luôn muốn các nhà đầu tư ghi nhớ. Điều này nghe có vẻ vô lý, đặc biệt đối với người mới thì nó còn khó thực hiện hơn rất nhiều lần.

Trên thực tế, tiền chính là thứ tất yếu giúp bạn “tồn tại” trên thị trường chứng khoán. Sau khi thua lỗ, để quay lại điểm xuất phát là điều vô cùng khó. Vì thế, việc bảo vệ vốn là cách duy nhất giúp bạn tìm kiếm cơ hội đầu tư mới.

Nhà đầu tư nên sử dụng lệnh Stop-loss để giới hạn khoảng lỗ trong mức có thể chấp nhận được. Nhờ vậy mà bạn luôn giữ được số vốn nhất định để tiếp tục giao dịch.

Luôn đa dạng hóa danh mục đầu tư

Đa dạng hóa danh mục đầu tư là một phương pháp cơ bản để quản trị rủi ro. Hiểu đơn giản, bạn sẽ phân bổ vốn vào 2 – 3 mã cổ phiếu ở mỗi lĩnh vực và nên đầu tư ở một vài ngành khác nhau, giúp bạn tránh bị mất toàn bộ vốn khi all-in vào 1 mã và mã đó đột nhiên biến động xấu hoặc trắng tay do xu hướng thay đổi, thị trường suy thoái.

Trái ngược với Buffett, nhà đầu tư Andrew Carnegie – Ông Vua Thép của Hoa Kỳ ở thế kỷ 19 lại cho rằng: “Cách để trở nên giàu có là đặt hết trứng vào một rổ và canh chừng chiếc rổ đó”.

Việc tập trung vào một lĩnh vực nhất định sẽ giảm bạn dễ giám sát thị trường. Tuy nhiên, phong cách đầu tư của Andrew Carnegie chỉ hiệu quả và với các nhà đầu tư chuyên nghiệp, có nhiều kinh nghiệm.

Không đầu tư vào những gì không hiểu

Nhiều người mới biết đến chứng khoán thường nghĩ đây là một loại cờ bạc may rủi. Nhưng thực chất, tỷ lệ rủi ro xảy ra phụ thuộc khá nhiều vào kiến thức, phương pháp giao dịch và khả năng tính toán của nhà đầu tư.

Thế nên, Warren Buffett – một nhà đầu tư kiệt xuất sẽ không bao giờ bỏ tiền vào những điều mà ông chưa thực sự hiểu rõ. Tóm gọn lại thì trước khi “xuống tiền”, bạn phải hiểu rõ về doanh nghiệp mình muốn đầu tư.

Đầu tư vào bản thân

Không phải tiền, kiến thức mới là nguồn vốn quan trọng nhất bạn cần chuẩn bị trước khi tham gia đầu tư chứng khoán.

Kể cả người tài ba như Warren Buffett vẫn dành 5 – 6 tiếng mỗi ngày để đọc sách để nâng cao kiến thức. Vì kiến thức là vô tận và thị trường chứng khoán lại biến động từng giờ từng phút, nếu thiếu hiểu biết thì nhà đầu tư sẽ dễ dàng thua lỗ.

Theo Warren Buffett: “Khoản đầu tư tốt nhất bạn có thể thực hiện chính là đầu tư vào bản thân mình”. 

Không đầu tư theo đám đông

Tâm lý “bầy đàn” được ví như kẻ thù lớn nhất trong đầu tư tài chính và nó xuất hiện nhiều hơn khi thị trường lao dốc. Lúc này, các nhà đầu tư mới thường có xu hướng tin vào đám đông (thấy mọi người mua gì là mua theo). Từ đó dẫn đến FOMO và sập bẫy những cá nhân/tổ chức đang muốn thao túng thị trường.

Một lời khuyên từ tỷ phú Warren Buffett: “Hãy sợ hãi khi người khác tham lam và hãy tham lam khi người khác sợ hãi”.

Nghĩa là, bạn đừng nên hùa theo đám đông khi đầu tư. Thay vào đó thì bạn nên nghiên cứu kỹ lưỡng và dựa trên kiến thức của bản thân để tự đưa ra quyết định đúng đắn.

Bạn có thể học thêm về quản lý tài chính cá nhân hoàn toàn miễn phí tại: https://www.youtube.com/@Thanhhuong_Coach

Ngoài ra bạn có thể đọc thêm về tài chính cá nhân và đầu tư tại:https://ccoach.vn/quan-ly-tai-chinh-ca-nhan/