Nguyên tắc tài chính: 7 bài học ai cũng áp dụng được dù chưa có nhiều tiền

Nguyên tắc tài chính không phải thứ xa vời chỉ dành cho giới đầu tư hay người giàu. Thực ra, càng chưa có nhiều tiền, bạn càng cần hiểu những nguyên tắc tài chính cơ bản để không bị tiền “dắt mũi”, mà biết cách chủ động dẫn dắt cuộc sống của mình.

Theo Wikipedia:

Finance is the study of money and how it is used.

Nếu thu nhỏ vào đời sống mỗi người, có thể hiểu: tài chính là cách bạn kiếm tiền, dùng tiền, tiết kiệm, đầu tư và ra quyết định với từng đồng trong cuộc sống.

Và quan trọng hơn: những nguyên tắc tài chính này vẫn áp dụng được ngay cả khi tài khoản ngân hàng của bạn đang rất “mỏng”.

Nguyên tắc tài chính #1: Hiểu đúng về tài chính cá nhân

Tài chính cá nhân không chỉ là “kiếm được bao nhiêu tiền”, mà là:

• Tiền đến từ đâu ?

• Tiền đi về đâu ?

• Và tiền có đang phục vụ mục tiêu cuộc sống của bạn hay không ?

Ngoài tiền bạc, tài chính cá nhân còn liên quan tới:

• Thời gian

• Kiến thức

• Sức khỏe

• Các mối quan hệ

• Cơ hội mà bạn nắm bắt hoặc bỏ lỡ

Hiểu đúng tài chính cá nhân giúp bạn:

• Không còn cảm giác “làm hoài mà chẳng dư”

• Bớt mua theo cảm xúc, tăng mua theo giá trị

• Tạo nền tảng cho tự do tài chính trong tương lai

Rất nhiều người không thất bại vì họ kiếm ít, mà vì họ không hiểu nguyên tắc tài chính nên dùng tiền sai cách.

Nguyên tắc tài chính #2: Lãi kép – để thời gian đứng về phía bạn

Albert Einstein từng nói:

“Lãi kép là kỳ quan thứ 8 của thế giới.”

Trong tài chính, lãi kép là khi:

• Tiền sinh lãi trên số tiền gốc

• Và tiếp tục sinh lãi trên cả phần lãi đã có trước đó

Nhưng lãi kép không chỉ áp dụng cho tiền. Nó còn áp dụng cho:

• Kiến thức bạn học mỗi ngày

• Kỹ năng bạn rèn luyện

• Sức khỏe bạn chăm sóc

• Thói quen tốt bạn duy trì

Để hiểu về sức mạnh của lãi kép, mình muốn kể cho bạn ví dụ sau:

Có hai người bạn A và B làm việc ở hai công ty khác nhau. B được gia đình lo liệu cho vào làm trong công ty nhà nước với mức lương cứng 100 triệu/tháng (tương đương 3.3 triệu/ngày). A lên thành phố lập nghiệp với hai bàn tay trắng. Không người quen, không sự giúp đỡ, A chỉ xin được vào làm cho một công ty khởi nghiệp và được trợ cấp ăn uống 10.000 đồng/ngày.

Công việc của B ngày nào cũng lặp lại, không có cơ hội thăng tiến vì vị trí bên trên đã “chắc ghế”, nên B chỉ đến cho hết giờ rồi về nhậu với bạn bè.Rút gọn bằng AI
Ngược lại, A làm ở một công ty start-up đầy thử thách, ngày nào cũng phải giải quyết vấn đề mới để công ty còn trụ được. Giả sử thu nhập của A tăng 0,5% mỗi ngày: ngày đầu tiên lương chỉ tăng thêm 50 đồng (0,5% của 10.000), lên 10.050 đồng.
Rút gọn bằng AI

Hiểu nguyên tắc tài chính này giúp bạn tôn trọng từng thay đổi nhỏ mỗi ngày.

Nguyên tắc tài chính #3: Giá trị nội tại – đừng để bị lừa bởi giá tiền

Có rất nhiều định nghĩa cho thuật ngữ này tùy thuộc vào bối cảnh. Một số định nghĩa mang tính kỹ thuật mà có lẽ nhiều bạn sẽ không hiểu nên mình sẽ viết theo cách dễ hiểu nhất. Bạn nào hiểu rõ khái niệm rồi có thể bỏ qua phần này.

Một trong những nguyên tắc tài chính quan trọng là phân biệt giá cả và giá trị nội tại.

• Giá cả: số tiền bạn phải trả

• Giá trị nội tại: lợi ích thật sự bạn nhận được

Ví dụ:

• Một cuốn sách giá 100.000 đồng nhưng giúp bạn tăng lương 1–2 triệu/tháng → giá trị nội tại cực lớn

• Một chiếc túi vài chục triệu chỉ để “khoe cho vui” → giá trị thực với bạn có thể rất thấp

Trong đời sống, có nhiều thứ đang:

Bị định giá quá cao:

• Hàng hiệu

• Xu hướng “cho bằng bạn bằng bè”

• Đồ xa xỉ để sống ảo

Bị định giá quá thấp:

• Kiến thức

• Kỹ năng

• Sức khỏe

• Giấc ngủ

• Những mối quan hệ tử tế

Áp dụng nguyên tắc tài chính này nghĩa là:

Trước khi mua, hãy hỏi: “Giá trị thật sự của thứ này là gì? Nó giúp mình tốt hơn, giỏi hơn hay chỉ làm mình thấy oách trong 5 phút?”

Nguyên tắc tài chính #4: Tỷ suất lợi nhuận – luôn hỏi “đổi lại được gì?”

Trong tài chính, tỷ suất lợi nhuận là phần lợi ích bạn nhận lại so với chi phí bỏ ra.

Nếu coi cuộc sống như một danh mục đầu tư, thì:

• Thời gian = vốn

• Tiền bạc = vốn

• Sức lực = vốn

Mỗi lựa chọn đều là một khoản đầu tư.

Hãy tập thói quen tự hỏi:

“Làm việc này, vài tháng hoặc vài năm nữa mình sẽ được gì?”

Ví dụ:

• Học thêm một kỹ năng mới → tăng cơ hội việc làm & thu nhập

• Mua công cụ hỗ trợ công việc → làm nhanh hơn, ít sai hơn

• Chăm sóc sức khỏe → giảm nguy cơ bệnh tật, tiết kiệm tiền viện phí sau này

Đó đều là những quyết định tuân theo nguyên tắc tài chính: bỏ ra một ít hôm nay, nhận lại nhiều hơn trong tương lai.

Nguyên tắc tài chính #5: Ưu tiên đầu tư vào bản thân

Nếu hỏi: “Đầu tư gì lời nhất?”, câu trả lời của rất nhiều chuyên gia là: đầu tư vào bản thân.

Bạn có thể:

• Học ngoại ngữ

• Học kỹ năng nghề

• Học cách viết, nói, thuyết trình

• Học về tài chính cá nhân và đầu tư

Ngay cả khi bạn chưa có nhiều tiền, vẫn có rất nhiều nguồn:

• khóa học online giá rẻ hoặc miễn phí

• tài liệu chính thống trên Internet

• sách thư viện, ebook hợp pháp

Nhờ nguyên tắc tài chính này, thu nhập tương lai của bạn có thể tăng rất mạnh, trong khi rủi ro lại khá thấp.

Nguyên tắc tài chính #6: Cân bằng giữa kiếm tiền và tiết kiệm

Cả hai câu hỏi:

• “Làm sao kiếm thêm tiền?”

• “Làm sao tiết kiệm nhiều hơn?”

đều quan trọng trong tài chính cá nhân.

Tuy nhiên, nếu buộc phải ưu tiên, các nguyên tắc tài chính thường khuyên bạn:

 Tập trung nâng cao khả năng kiếm tiền trước.

• Tiết kiệm giỏi lắm mỗi năm thêm 10–20%

• Nhưng nếu bạn phát triển kỹ năng, nghề nghiệp, thu nhập có thể tăng 50–100% hoặc hơn

Dù vậy:

• Tiết kiệm vẫn là thói quen bắt buộc

• Nhưng chỉ tiết kiệm mà không phát triển bản thân thì khó mà thoát khỏi giới hạn thu nhập hiện tại

Nguyên tắc tài chính #7: Nghĩ dài hơn hôm nay

Một nguyên tắc tài chính rất quan trọng nhưng hay bị bỏ qua: tư duy dài hạn.

• Đừng chỉ hỏi: “Tháng này mình sống sao?”

• Hãy hỏi thêm: “Một năm nữa mình muốn trở thành phiên bản nào của chính mình?”

Tư duy dài hạn giúp bạn:

• chọn việc làm phù hợp hơn với định hướng

• chọn môi trường phát triển, không chỉ lương trước mắt

• chọn những khoản chi mang lại lợi ích lâu dài

Mỗi lần bạn chọn đọc sách thay vì lướt mạng, đi học thay vì ngồi than, luyện kỹ năng thay vì ganh tị – là bạn đang tuân theo những nguyên tắc tài chính sâu hơn tiền bạc: đầu tư cho tương lai của chính mình.

Kết luận: Áp dụng nguyên tắc tài chính ngay cả khi bạn chưa có tiền

Tóm lại:

• Bạn không cần giàu mới bắt đầu học về tài chính

• Chính lúc bạn chưa có gì, những nguyên tắc tài chính này càng đáng giá

Tài chính không chỉ là những con số trong tài khoản.
Đó là:

• cách bạn suy nghĩ

• cách bạn lựa chọn mỗi ngày

• cách bạn xây dựng tương lai cho chính mình

Mỗi quyết định nhỏ hôm nay
= một khoản đầu tư cho “phiên bản tương lai” của bạn ngày mai.

“When I have a little money, I buy books; and if I have any left, I buy food and clothes.” — Erasmus

Ngoài ra bạn có thể đọc thêm về tài chính cá nhân và đầu tư tại: https://ccoach.vn/quan-ly-tai-chinh-ca-nhan/

Bạn có thể học thêm về tâm lý học tài chính cá nhân hoàn toàn miễn phí tại: https://www.youtube.com/watch?v=w53tueUDFi4